400 euro boete omdat je een lullig plaatje op je site hebt gebruikt, iets lelijks met een parkeerplaats erop! Partner W. was weer eens de klos en heeft zijn hele site direct rigoureus ontdaan van alle beeldmateriaal. Bij mijn werkgever slaat de copyrightmaffia ook geregeld toe. Machteloos ben je. Het is een industrie op zich. Lees en huiver.
Jachthond met walrussnor
Nog zo’n aderlating kan ons door dierenarts- en opticiënkosten geplaagde huishouden niet aan.
Op hele oude ansichtkaarten zit geen copyright meer, las ik. Dus moest ik oude ansichtkaarten hebben. Tussen bergen sneeuw fietste ik naar het centrum, naar de winkel Groeten uit op de Oudegracht in Utrecht. Vlak na het viaduct dat mijn wijk Lunetten van het centrum scheidt zag ik een grote jachthond met walrussnor en daarna Daniëlle zelf.
Stoppen? Niet stoppen?
‘Hoe gaat het?’ riep ze.
Ik stapte van mijn fiets en zij liep een stukje terug om tegenover mij te kunnen staan. Tussen ons in lag een muur van sneeuw, maar dat is niet erg als je even bijpraat. Een half uur later stonden we er nog. Ik vertelde over mijn kaartenproject en zij over haar nieuwe plannen.
Daniëlle ken ik via de honden. We hebben elkaar altijd veel te vertellen. We zijn allebei cultureel antropoloog. Dat hebben we gemeen, en we hebben ook veel dingen verschillend. Zij doet dingen met buurten en participatie en ik doe dingen met fietsen en schrijven. Kort gezegd.
We hadden het over aanstekelijk enthousiasme en vervolgens over de gescheiden werelden van kunst en culturele antropologie. ‘Kunst als middel’, zei Danielle. ‘Daar wordt de afdeling Kunst witheet van.’
Na een half uur zei ik: ‘We moeten een keer koffiedrinken.’
Groeten uit
Terwijl ik verder reed en in Groeten uit een nieuwe wereld betrad van oude dozen en archieven en weer naar huis reed, dacht ik verder na over culturele antropologie en kunst.
O ja, dacht ik. Bijna vergeten hoe vertwijfeld ik in de collegebanken zat na drie jaar kunstacademie. Zo nietig als ik me ineens voelde met al die eeuwen en al die volkeren, die daarvoor wel in mijn achterhoofd hadden gesluimerd, maar me nooit eerder hadden verhinderd me het centrum van de wereld te voelen. Voor een cultureel antropoloog is kunst een uiting van een cultuur, maar voor een kunstenaar is zijn werk individueelste expressie van de planeet in hemzelf.
Maar zie de vergeten tijdgenoten van die kunstenaars op zogenaamd eenzame hoogte. Zo uniek zijn die werken helemaal niet. Het is kennelijk een sterke behoefte van onze samenleving om helden uit die grote hoeveelheid individuen te filteren, zeg ik als cultureel antropoloog. Elke kunstenaar is een held, zeg ik als kunstenaar.
Misschien ben je zelfs een grotere held als je zonder geld en roem volhardt.
Ik stuur je een kaart!, riep ik nog over mijn schouder toen ik weer opstapte.
August Allebé: Burentwist (1875)
Zeer toepasselijke kaart. Danielle Rap is een soort buur van mij, ze houdt zich met buurtinitiatieven bezig en ze heeft honden, geen papegaai. Ruzie hebben we (nog) niet.
August Allebé (1838-1927) kon best wat, maar is minder bekend dan sommige van zijn tijdgenoten en leerlingen, zoals Suze Robertson en George Breitner.
P.S.1 Oude ansichtkaarten.
Heel goed dat dingen bewaard worden en dat er ook zovéél dingen bewaard worden en dat mensen waarde hechten aan oude dingen en ze verzamelen en er zelfs veel geld voor betalen. Maar het is niks voor mij om in bakken met kaarten schat te graven. Van braderieën en rommelmarkten word ik ook doodongelukkig. In Groeten uit bleek ik per ongeluk een handjevol kaarten ter waarde van duizenden euro’s in handen te hebben, die de eigenaar lijkbleek uit mijn handen pakte waarna hij me naar de lekenhoek begeleidde. Ik vroeg hem of hij zelf nog weleens kaarten verstuurde. Nou nee, zei hij, want dan dachten ze: ‘Zo’n oude kaart, Die zal wel weer van hem zijn.’
P.S.2 Copyright
Dat ik (nog) geen KvK-nummer heb en daarom moeilijk te traceren ben, kan mijn redding zijn. Maar ik waag het er niet op. Ik vraag fotografen en belanghebbenden om toestemming als ze nog leven. Brigida van Kaart 2 reageerde alvast heel vriendelijk en Matthijs Hein van kaart 3 mailde: ‘Ja hoor, dat mag. Bedankt voor je correcte verzoek.’
P.S.3 Claimvrije kaarten gevraagd
Als je fotograaf of illustrator bent en denkt: ik heb mooie kaarten gemaakt die jij best mag versturen zonder claims: leuk!